Darurat Tanah Melayu yang berlaku pada tahun 1948 hingga 1960 adalah persengkatan antara Parti
Komunis Malaya (PKM) dengan kerajaan British di Tanah Melayu. Darurat telah diisytiharkan pada
7-7-1948.
Sebab Darurat
Bolehlah dikatakan bahawa segalanya bermula selepas pendudukan Jepun 1942-1945. Nasionalisme
penduduk Tanah Melayu yang telah dipengaruhi oleh Jepun semasa penjajahannya telah mendorong
penduduk Tanah Melayu untuk bekerajaan sendiri.
Pembunuhan seramai tiga orang pengurus ladang berbahasa Inggeris di Sungai Siput, Perak pada
tahun 1948, telah menyebabkan kerajaan mengisytiharkan darurat di seluruh Tanah Melayu. Sebulan
selepas itu PKM diharamkan.
Dengan pengharaman PKM oleh kerajaan British kerana dianggap sebagai parti politik yang radikal
ini telah menimbulkan ketidakpuasan hati oleh kebanyakan ahli dalam PKM kerana jasa mereka telah
dilupakan oleh British semasa dalam penentangan Jepun.
Dengan itu, ketua PKM, telah mengubahkan dasarnya yang bersikap sederhana kepada bentuk yang
agresif, iaitu dengan pembunuhan. PKM memulakan dengan mogok bersama dengan kesatuan sekerja,
serta penubuhan Persatuan Buruh Baru (New Democratic Youth League).
Namun, pemogokan itu telah gagal dan undang-undang yang baru dibuat oleh British untuk
melemahkan PKM, seterusnya PKM menggunakan serangan bersenjata untuk mendapatkan apa yang
mereka rasa patut.
Hubungan PKM dan British yang semakin keruh dan setelah Chin Peng dilantik sebagai ketua yang
baru, gerakan bersenjata dibuat bermula dengan pembunuhan 3 ketua Kuo Min Tang (KMT) dan 3
orang pengurus ladang getah berbangsa Eropah, termasuk seorang penolong, pada 12-6-1948 dan 15-
6-1948. Darurat diisytiharkan di Johor pada 19-6-1948.
Min Yuen
Pada masa darurat 1948, Min Yuen telah menyokong pemberontakan yang dilakukan oleh komunis.
Min Yuen (ertinya "gerakan rakyat" dalam bahasa Cina) yang ditubuhkan oleh Parti Komunis Malaya
dan sebahagian besarnya dianggotai oleh orang Cina.
Tujuan Min Yuen adalah untuk memberi maklumat dan membekalkan makanan serta ubat-ubatan
kepada komunis. Pergerakan mereka berpusat di bandar-bandar, kampung-kampung dan kawasan
berhampiran hutan. Bukan semua orang Cina menyertai Min Yuen secara rela hati. Ada yang terpaksa berbuat demikian kerana takut ancaman maut. Sebenarnya kebanyakkan orang Cina berasa serba salah
kerana kalau mereka menyokong kerajaan, mereka akan dibunuh oleh pengganas komunis dan
tindakan akan diambil bukan sahaja terhadap mereka tetapi melibatkan keluaraga mereka.
Kegiatan Min Yuen sukar dikesan kerana mereka menjalankan operasinya di sebelah malam. Bagi
melumpuhkan pergerakan Min Yuen, satu pelan tindakan yang dikenali sebagai Rancangan Briggs
telah dijalankan bagi memindahkan penduduk Cina dipinggir-pinggir hutan ke kawasan penempatan
baru yang dikawal. Rancangan ini bertujuan menjamin keselamatan penduduk Cina daripada diancam
dan diperas-ugut oleh pengganas komunis.
Langkah mengatasi darurat
Undang-undang Darurat
Undang-undang Darurat telah diisytiharkan. Antaranya adalah termasuk:
1. Parti politik yang bersifat radikal diharamkan.
2. Sesiapa yang disyaki dengan kegiatan komunis akan ditangkap, serta dibuang negeri.
3. Hukuman bunuh dibuat untuk sesiapa yang dianggap bersuhabat dengan komunis.
Pada masa darurat kira-kira 40,000 tentera termasuk beberapa rejimen askar Melayu telah dikerah
untuk menghapuskan anasir komunis. Mereka dilengkapkan dengan peralatan kelengkapan perang,
seperti meriam, kapal terbang, dan kapal laut.
Ketenteraan British juga telah diperketatkan. Polis British dan mata-mata khas telah bertambah ke
70,000 orang. Home Guard diperkenalkan supaya lebih banyak orang yang mampu membanteras
komunis, iaitu sebanyak 200,000 orang. Bantuan tentera dari Komanwel (British, Australia, New
Zealand, Gurkha dan Fiji), Polis Khas dan Perkhidmatan Negara telah dibuat.
Perintah Berkurung telah dibuat di kawasan yang mempunyai pengaruh komunis.
Kawasan Putih dan Hitam telah diperkenalkan supaya British boleh memudahkan proses mereka
dalam membanteras komunis. Kawasan Putih adalah bermaksud kawasan tersebut telah bebas
daripada anasir komunis, dan sebaliknya yang ada pada kawasan hitam. Antara semua negeri, Melaka
adalah negeri yang pertama mendapat gelaran Kawasan Putih.
Sekatan jalan raya dan kawalan kampung telah dibuat oleh Home Guards di kawasan yang
mungkin sebagai kawasan yang mempunyai pengaruh komunis, dengan itu, mereka boleh menyemak
sesiapa sahaja dan juga berhak merampas barang yang mereka ada.
Kad Pengenalan diwajibkan supaya mereka boleh menangkap sesiapa sahaja yang tidak ada kad
pengenalan. Kerajaan British telah mewajibkan semua penduduk Tanah Melayu mesti membuat kad
pengenalan sebaik sahaja mereka berumur 12 tahun sahaja.
Rancangan Briggs
Rancangan Briggs dilancarkan oleh Sir Henry Gurney di Persekutuan Tanah Melayu pada
pertengahan tahun 1950. Pengarah operasi yang bertanggungjawab ialah Leftenan Sir Harold Rowdon
Briggs.
Rancangan Briggs merupakan tindakan oleh kerajaan jajahan British untuk menyekat bekalan
makanan serta ubat-ubatan daripada Parti Komunis Malaya yang pada masa itu berniat menguasai
Persekutuan.
Tindakan yang dijalankan ialah dengan memindahkan penduduk Cina dari kawasan-kawasan terpencil
yang bertaburan dan menempatkan mereka di kawasan penempatan semula atau di Kampung Baru
supaya mereka tidak diugut oleh Min Yuen untuk memberi maklumat dan bekalan makanan serta
ubat-ubatan. Tujuannya semata-mata untuk melumpuhkan kegiatan Min Yuen.
Kampung-kampung baru ini dipagar dengan kawat berduri serta dikawal oleh pasukan keselamatan.
Penduduk Kampung Baru diberi banyak kemudahan seperti pendidikan, perkhidmatan kesihatan,
tempat tinggal serta bekalan elektrik dan air paip.
Jumlah penduduk yang terbabit dalam rancangan ini adalah seramai 470,509 orang yang ditempatkan
di 440 buah kampung baru. Persatuan Cina Malaya (MCA) yang ditubuhkan pada tahun 1949 banyak
membantu usaha kerajaan menempatkan semula orang Cina.
Meskipun pasukan keselamatan telah diperkuatkan, namun tindakan ketenteraan secara langsung
untuk menghapuskan komunis kurang berjaya. Ini kerana kumpulan komunis tidak bertempur secara
berdepan. Tetapi mereka menjalankan tindakan secara gerila.
Gerakan Kelaparan
Gerakan Kelaparan merupakan usaha susulan yang dilakukan oleh kerajaan jajahan British di dalam
Rancangan Briggs. Gerakan ini dilakukan bagi melumpuhkan usaha Min Yuen daripada pihak Parti
Komunis Malaya.
Rancangan ini melibatkan penyelarasan dan kerjasama di antara pegawai-pegawai perkhidmatan
awam, polis dan tentera. Oleh itu, satu Jawatankuasa Kerja pada peringkat kebangsaan, negeri dan
daerah telah ditubuhkan. Di peringkat daerah, biasanya Pegawai Daerah yang menjadi pengerusi dan
bertanggungjawab untuk menghapuskan ancaman komunis di kawasannya.
Semua anggota di Kampung Baru yang terlibat dalam Rancangan Briggs perlu memastikan bahawa
segala keperluan asas seperti bahan makanan, ubat-ubatan, pakaian serta senjata tidak diberikan
kepada pihak komunis. Penduduk-penduduk hanya dibenarkan membeli makanan dalam jumlah yang
ditetapkan sahaja. Kad pengenalan juga dikeluarkan bagi mengawal pergerakan penduduk di
Kampung Baru. Sekatan-sekatan jalan raya diadakan juga untuk menghalang pergerakan Min Yuen.
Perang Saraf
Rancangan Briggs telah meninggalkan kesan terhadap hubungan kerajaan dan rakyat ketika
itu.Didapati ahli Parti Komunis Malaya adalah kaum Cina manakala orang Melayu ramai berkhidmat
sebagai polis dan tentera.
Pesuruhjaya Tinggi Tanah Melayu, Sir Henry Gurney telah mengadakan kempen ‘Bulan Penduduk
Tanah Melayu Menentang Komunis’ yang melibatkan 500 000 orang.Dalam kempen ini mereka
membawa sepanduk mengutuk keganasan komunis dan membakar patung-patung komunis serta
mengadakan rapat umum.
Rundingan Baling 1955
Akibat kesukaran dan kekurangan sokongan dari masyarakat, pemimpin Parti Komunis Malaya, Chin
Peng telah meminta perundingan diadakan. Rundingan Baling telah dibuat pada 28-29 Disember 1955,
di Sekolah Rendah Baling, Baling , Kedah Darul Aman. Rundingan ini tidak membawa apa-apa
keputusan drastik. Ini disebabkan kerajaan menawarkan pengampunan dengan syarat Parti Komunis
Malaya dibubarkan, tetapi Chin Peng pula meminta Parti Komunis Malaya dibenarkan untuk bergerak
sebagai sebuah parti politik. Pihak kerajaan yang telahpun mencapai kemajuan dalam membasmikan
Parti Komunis Malaya, dan menimbangkan kekejaman Parti Komunis Malaya terhadap rakyat
sebelumnya, menolak usul membenarkan Parti Komunis Malaya dibenarkan bergerak sebagai sebuah
parti politik. Tunku kemudiannya menegaskan kepada rakyat bahawa Parti Komunis Malaya bertindak
menentang kerajaan sah yang telah dipilih rakyat dan merdeka daripada penjajahan British.
Sebelum Perjanjian
Jun 1955, sepucuk surat dihantar oleh Parti Komunis Malaya dan ditandatangani oleh Ng Heng. Surat
itu menyatakan tawaran rundingan kepada Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu, Tunku Abdul
Rahman. Ng Heng sebenarnya ialah nama samaran Chin Peng.
Tawaran Chin Peng tidak dihiraukan oleh kerajaan kerana PKM sudah lemah. Lagipun kerajaan
dengan bantuan tentera negara-negara Komanwel hampir melumpuhkan pemberontakan bersenjata
komunis. Rundingan dengan komunis yang mahu PKM diiktiraf sebagai sebuah parti bebas tentulah
tidak wajar.
Julai 1955 Kerajaan Perikatan berjaya dalam pilihan raya di Tanah Melayu.
September 1955 kerajaan menabur 40 juta surat tawaran pengampunan beramai-ramai ke dalam hutan
melalui kapal terbang. Namun demikian Tunku telah menarik balik tawaran pengampunan pada bulan
Februari 1956.
Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada 31 Ogos 1957 ketika darurat masih lagi berkuatkuasa.
Pada 31 Julai 1960, darurat ditamatkan setelah ancaman komunis semakin berkurangan dan
pengunduran mereka ke sempadan Tanah Melayu dan Thailand. Penempatan baru komunis di
sempadan telah membolehkan mereka mengumpul dan memulihkan kekuatannya.
Undang-undang darurat telah ditamatkan pada 31 Julai 1960. Dalam tempoh 12 tahun perintah
darurat dilaksanakan, kira-kira 11000 nyawa terkorban, termasuk 2500 orang awam.
Bagi menangani ancaman komunis, secara ringkasnya, pihak British telah melaksanakan beberapa
dasar:-
1. Pembahagian daerah kepada kawasan putih dan kawasan hitam.
2. Memindahkan setinggan berhampiran hutan ke kawasan selamat terlindung daripada peras
ugut pengganas dalam rancangan yang dikenali sebagai kampung baru.
3. Pengenalan sistem kad pengenalan bagai memudahkan seseorang itu dikenal pasti.
4. Menggunakan pengangkutan udara bagi membawa tentera bagi menggempur pengganas.
Sekarang ini dikenali sebagai kumpulan tindak pantas. Setiap kali pengganas menyerang,
mereka akan diburu habis-habisan bagi melemahkan semangat mereka bagi menyerang
(discourage) .
5. Memperkenalkan ISA.
6. Memberi pengampunan bagi pengganas yang menyerah melalui risalah yang disebarkan
melalui unit udara.
7. Memperkenalkan sukarelawan kampung / pengawal kampung yang bersenjata.
8. Mendirikan balai polis dikawasan yang terancam / kawasan hitam.
Bagaimanapun kesemua taktik ini tidak akan berjaya sekiranya ia tidak disokong oleh penduduk
tempatan. Ini terbukti dalam perang Vietnam, di mana pihak Amerika cuba meniru taktik British di
Malaysia tetapi masih kalah dengan teruknya. Dengan itu kesemua taktik ini hanya membantu, tetapi
sokongan padu kesemua rakyat berbilang kaum masih diperlukan bagi menangani anasir-anasir
musuh.
Langkah bukan bentuk ketenteraan
Langkah berbentuk sosial juga dibuat kerana hati rakyat Tanah Melayu perlu diambil juga. Antara
yang paling popular adalah berbentuk:
1. Catuan makanan dibuat. Ini adalah kerana sebahagian daripada penduduk Tanah Melayu yang
adalah ahli Min Yuen (Mereka bukan ahli tentera dalam PKM, tetapi sebagai pengintip)
Dengan makanan yang terhad, maka makanan dan belakan yang lain adalah terhad dan mereka
tidak mampu untuk memberikan makanan mereka kepada ahli tentera PKM yang berada di
dalam hutan.
2. Perang psikologi juga dibuat untuk mengumpan rakyat Tanah Melayu mendapatkan ganjaran
untuk pemberitahuan sarang setiap ahli PKM dengan gangaran untuk ahli PKM yang
menyerah diri. Dianggarkan bahawa ganjaran sebanyak $5,000 untuk setiap ahli PKM yang
menyerah diri, serta $25,000 untuk sesiapa yang mampu menangkap Chin Peng.
3. Pembentukan Malaysia. Merdeka yang diisytiharkan pada 31-8-1957 juga telah menghalang
alasan untuk PKM membentuk negara komunis yang diidamkan. Ini telah membawa kepada
mereka untuk membuat rundingan Baling dengan wakil UMNO.
4. Langkah untuk menyatupadukan kaum juga telah dibuat oleh UMNO, iaitu dengan gabungan
MCA (Tan Cheng Lock), UMNO (Tunku Abdul Rahman), serta MIC (E.E.C. Tsuringam),
tetapi langkah ini telah dibuktikan gagal kerana Peristiwa 13 Mei ataupun rusuhan kaum yang
berlaku pada tahun 1963.
Sumber : internet
